Σας καλωσορίζω στο ιστολόγιο αυτό, στο οποίο αναρτάται εκπαιδευτικό υλικό χρήσιμο για τους μαθητές και τις μαθήτριες που φοιτούν στη Γ΄Λυκείου στα δημόσια σχολεία της Κυπριακής Δημοκρατίας (και στα ιδιωτικά ιδίου τύπου).

Το βοηθητικό υλικό αφορά στη διδακτέα / εξεταστέα ύλη του μαθήματος των Νέων Ελληνικών στις Παγκύπριες Εξετάσεις και θα εμπλουτίζεται σταδιακά.
Οι αναλύσεις των κειμένων της λογοτεχνίας αναρτώνται στις ετικέτες "ποίηση" και "πεζογραφία" αντίστοιχα, ενώ το βοηθητικό υλικό για το Έκφραση-Έκθεση αναρτάται στις ετικέτες "θεωρία" και "θεματικοί κύκλοι".

Τα κείμενα και οι ασκήσεις των διαγωνισμάτων στο Έκφραση-Έκθεση, καθώς και οι λύσεις των διαγωνισμάτων, είναι - κατά τη γνώμη μου - χρήσιμα και στους υποψήφιους των Πανελλήνιων Εξετάσεων και των Εξετάσεων που διοργανώνονται για τους Ομογενείς.

Καλοπροαίρετες παρατηρήσεις συναδέλφων φιλολόγων είναι ευπρόσδεκτες.

Θερμή παράκληση προς τους συναδέλφους να επιδεικνύουν τον απαραίτητο σεβασμό στην πνευματική εργασία που τους προσφέρεται.

Εύχομαι καλή δουλειά και αναμένω τις απορίες σας.

Φιλολογος, Υποψηφια διδακτωρ στα Ελληνικα Γραμματα

Η σειρά με την οποία αναρτώνται πιο κάτω τα κείμενα δεν είναι αξιολογική.
Αναζητήστε το υλικό που σας χρειάζεται με οδηγό τις ετικέτες που ακολουθούν και όχι τη σειρά ανάρτησης.

Το απεραντο γαλαζιο

Το απεραντο γαλαζιο
Για να μπορέσετε να το απολαύσετε μετά τις εξετάσεις...

Δείγμα επίσημης επιστολής με ασκήσεις


Ανοιχτή επιστολή προς τον Υπουργό Παιδείας[1]

Έντιμε κύριε Υπουργέ,

Γιώργου Σεφέρη, Σαλαμίνα της Κύπρος, ερωτήσεις



1.         Με ποιες ιστορικές περιπέτειες της ανθρωπότητας, του Ελληνισμού, και ιδιαίτερα της Κύπρου, συνδέεται το ποίημα.
2.         Να εντοπίσετε και να εξηγήσετε τα στοιχεία της ύβρεως, της νέμεσης και της κάθαρσης / το σχήμα «ύβρις – τήσις – κάθαρση» στο ποίημα.
3.         Να εντοπίσετε και να εξηγήσετε το στοιχείο της «Άτης» στο ποίημα.
4.         Ποια στάση υποδηλώνεται απέναντί στους «φίλους του άλλου πολέμου» στο ποίημα; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με αναφορές σε στίχους του ποιήματος.
5.         Ποια είναι η σχέση της προμετωπίδας με το ποίημα; Εξηγήστε.            ή
Γιατί, κατά την άποψή σας, ο Σεφέρης αναφέρεται στους Πέρσες, σε ένα ποίημα που γράφει κατά την πρώτη επίσκεψή του στην Κύπρο;
6.         Να σχολιάσετε τον τίτλο «Σαλαμίνα της Κύπρος», συνδέοντάς τον με το περιεχόμενο του ποιήματος.
7.         Να εντοπίσετε τις ποιητικές ενσωματώσεις / τις διακειμενικές αναφορές και να σχολιάσετε το ρόλο τους στο ποίημα.
8.         Να εντοπίσετε δύο δισημίες και να τις σχολιάσετε.
9.         Το ποίημα μας μεταφέρει συνειρμικά στο ιστορικό - πολιτισμικό παρελθόν της Κύπρου. Τεκμηριώστε.
10.     Να εντοπίσετε τις αναφορές στην ελληνική επανάσταση και να εξηγήσετε το ρόλο τους.
11.     Να δώσετε δύο τεχνικές που χρησιμοποιεί ο Σεφέρης στο ποίημα και να τις εξηγήσετε.
12.     Στο ποίημα «Σαλαμίνα της Κύπρος» ο Σεφέρης προμηνύει την απόδοση δικαιοσύνης στην Κύπρο. Να τεκμηριώσετε την πιο πάνω θέση και να αναφέρετε τις πηγές της αισιοδοξίας του.
13.     Να σχολιάσετε τις δύο αντιθετικές φωνές που διαλέγονται στο ποίημα.
(- Τώρα καλύτερα να λησμονήσουμε
… και - Ναι, όμως…)
14.     «Στο ποίημα συνυπάρχουν στοιχεία της χριστιανικής και της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, τα οποία οδηγούν από κοινού σε μια αισιόδοξη προοπτική.» Τεκμηριώστε.

Οι νέες προκλήσεις στο χώρο της εκπαίδευσης


της Ελένης Στεφάνου, από την εφ. “Το Βήμα”

Διαγώνισμα Λογοτεχνίας: Καβάφης - Ελύτης


Α΄Τετράμηνο – 31/10/2011 

Διαγώνισμα 7/11/11 Θ.Κ. Παιδεία Εκπαίδευση


Άγνωστο κείμενο:
Φ. Κ. Βώρου, Κοινωνία της Γνώσης και εκπαιδευτικές - παιδαγωγικές επιπτώσεις

Απαντήσεις διαγωνίσματος ΕΕ - Νοέμβριος 2011

Διασκευή κειμένου, ασκήσεις και απαντήσεις: Βαλεντίνα Σαλτέ, Φιλόλογος

Μέρος Α: Αδίδακτο κείμενο                                                            (μονάδες 20)
Φ. Κ. Βώρου, Κοινωνία της Γνώσης και εκπαιδευτικές - παιδαγωγικές επιπτώσεις

Κ.Π. Καβάφη, Πάρθεν και Ο. Ελύτη, Άξιον Εστί


Οδ. Ελύτη, άσμα δ΄
[...]
Πάρθηκεν από μάγους το σώμα του Μαγιού
[...]

Ερωτήσεις στο Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη


Οδυσσέα Ελύτη, Άξιον Εστί
-        Σε ποια ιστορικά γεγονότα παραπέμπει η όλη ποιητική αφήγηση; ή
-        Ποιο είναι το ιστορικό υπόβαθρο της ποιητικής σύνθεσης;

Ο Γιώργος Σεφέρης διαβάζει : Τελευταίος Σταθμός

Ερωτήσεις στα ποιήματα του Καβάφη


Κ. Π. Καβάφη, Η πόλις
1.     Σε ποια συναισθηματική κατάσταση βρίσκεται ο ήρωας του ποιήματος και γιατί; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με λέξεις ή φράσεις από το ποίημα.
2.     Ποιο είναι το κυρίαρχο κλίμα του ποιήματος και με ποιες λέξεις/φράσεις υποβάλλεται;
3.     Γιατί είναι ανέφικτη η φυγή σύμφωνα με τον ποιητή; Σχολιάστε.
4.     Να εντοπίσετε και να γράψετε τους στίχους όπου φαίνεται ότι ο ήρωας ανγνωρίζει την προσωπική ευθύνη του γι’ αυτά που του συμβαίνουν. Χαρακτηρίστε το ήθος του ήρωα, σε σχέση με την αποδοχή των ευθυνών του.
5.     Να αναφέρετε δύο τεχνικές που χρησιμοποιεί ο Καβάφης στο πιο πάνω ποίημα και να εξηγήσετε με συντομία τη χρήση τους.
6.     «Ο ήρωας του ποιήματος διακρίνεται για την αξιοπρέπειά του.» Εξηγήστε.
7.     Τι συμβολίζει «η πόλις» στο ομώνυμο ποίημα του Καβάφη; Εξηγήστε.
8.     Να σχολιάσετε το ρόλο των επαναλήψεων στο ποίημα.
9.     Πώς διαγράφεται η σχέση του ανθρώπου με τον περιβάλλοντα χώρο στο ποίημα;
10.  Το ποίημα «Η πόλις», αν και παρουσιάζει έναν «αντιήρωα», μπορεί να θεωρηθεί διδακτικό. Να στηρίξετε αυτήν την άποψη.

Κ. Π. Καβάφη, Απολείπειν ο θεός Αντώνιον
1.         Με ποιο τρόπο καλείται ο Αντώνιος να αντιμετωπίσει τη συμφορά;
ή
1.         Ποια στάση ζωής υποδεικνύει ο ποιητής στο πιο πάνω ποίημα;
Τεκμηριώστε την απάντησή σας με αναφορά σε συγκεκριμένες φράσεις του ποιήματος.
2.         Να σχολιάσετε τη χρήση της προστακτικής (προτροπή – αποτροπή) στα ρήματα του ποιήματος.
ή
2.      Με ποιους εκφραστικούς τρόπους δημιουργείται διδακτικός τόνος στο ποίημα;
3.         Η θεατρικότητα και η χρήση των συμβόλων είναι χαρακτηριστικά της ποίησης του Καβάφη. Από το πιο πάνω ποίημα να εντοπίσετε και να γράψετε ένα παράδειγμα για κάθε ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά δικαιολογώντας την απάντησή σας.
4.         Τι συμβολίζουν: ο «θίασος» που φεύγει, η «Αλεξάνδρεια», ο «Αντώνιος»;
5.         Να εντοπίσετε ένα χαρακτηριστικό περιεχομένο κι ένα μορφής της ποίησης του Καβάφη στο «Απολείπειν ο θεός Αντώνιον», τεκμηριώνοντας την απάντησή σας με στοιχεία από το ποίημα.
6.         Να σχολιάσετε το ρόλο των επαναλήψεων στο ποίημα.
7.         Σχολιάστε τη σημασία και τη λειτουργία του «σαν» στους στίχους 1 και 7, 12, 13
8.         Να σχολιάσετε την αλλαγή στο ρήμα από το στίχο:
Αποχαιρέτα την την Αλεξάνδρεια που φεύγει
στο στίχο
Αποχαιρέτα την την Αλεξάνδρεια που χάνεις.
Να εξηγήσετε τον τρόπο με τον οποίο προβάλλεται η σημασία της αξιοπρέπειας σε κάθε ένα από τα πιο πάνω ποιήματα.
Να επισημάνετε τις διαφορετικές εκδοχές πόλεων στα δύο ποιήματα.

Πανόραμα του αιώνα - 16


ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ
Επεισόδιο:016
Στο επεισόδιο που αναφέρεται στα γεγονότα του 1922 παρακολουθούμε πλάνα από την καταστροφή της ΣΜΥΡΝΗΣ, τα κύματα των προσφύγων να βαδίζουν στην ενδοχώρα της ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ και να συρρέουν στα πλοία για να κατευθυνθούν στα νησιά του ΑΙΓΑΙΟΥ και τους πανηγυρισμούς των Τούρκων μετά την κατάληψή της πόλης. Σε κινηματογραφικά Επίκαιρα της ΑΜΕΡΙΚΗΣ όμως, παρακολουθούμε όχι την πραγματική εικόνα της Καταστροφής της ΣΜΥΡΝΗΣ, αλλά τη σκηνοθετημένη συμβολή της αμερικανικής δύναμης στην εκκένωση της πόλης. Επίσης, γίνεται αναφορά στο ραδιόφωνο, τον Τύπο και τις σκανδαλοθηρικές εφημερίδες αλλά και στα κινηματογραφικά Επίκαιρα της εποχής. Στα σημαντικά διεθνή γεγονότα παρουσιάζεται η Συμφωνία του ΡΑΠΑΛΛΟ μεταξύ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ και ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ (Απρίλιος 1922), ενώ γίνεται αναφορά στην άνοδο του ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ-και κατά συνέπεια του Φασισμού-στην ΙΤΑΛΙΑ, στη συνεχή οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ και στην επεμβατική τους πολιτική στις χώρες της ΛΑΤΙΝΙΚΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ. Στα καλλιτεχνικά νέα κυριαρχούν η οπερέτα και το βαριετέ στην ελληνική θεατρική σκηνή και το νέο αισθητικό κίνημα του σουρεαλισμού.

Πανόραμα του αιώνα - 15


ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ
Επεισόδιο:015
Στο 15ο επεισόδιο της κινηματογραφικής σειράς «Πανόραμα του αιώνα» γίνεται αναφορά στο έτος 1922. Στην ΕΛΛΑΔΑ δίνεται έμφαση στην κατάσταση που επικρατούσε στο Μικρασιατικό Μέτωπο, στην έκβαση των πολεμικών επιχειρήσεων, στο πολιτικό σκηνικό, στη δεινή οικονομική κατάσταση, στη διχοτόμηση του χαρτονομίσματος και στα νέα οικονομικά μέτρα, προκειμένου να εξοικονομηθούν πόροι για τη διατήρηση του στρατού, στην υπόθεση ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ και στην τελική κατάρρευση του Μετώπου. Σε ό, τι αφορά τα διεθνή, σκιαγραφείται το σκηνικό σε ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΚΙΝΑ, ΙΝΔΙΑ και ΙΑΠΩΝΙΑ

Πανόραμα του αιώνα - 14


ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ
Επεισόδιο:014
Το «πανόραμα του τελευταίου τέταρτου του 1920 και του πρώτου μισού του 1921» επικεντρώνεται στη σκιαγράφηση των πολιτικών, στρατιωτικών και διπλωματικών γεγονότων που σημάδεψαν την ΕΛΛΑΔΑ και διεθνώς. Στο τοπίο της ΕΛΛΑΔΑΣ, κυριαρχούν διαδοχικά οι πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης ΡΑΛΛΗ (Νοέμβριος 1920-Ιανουάριος 1921), η παραίτηση της κυβέρνησης ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ που την ακολούθησε (Ιανουάριος-Μάρτιος 1921) και η ανάληψη της διακυβέρνησης από τον ΓΟΥΝΑΡΗ (Μάρτιος 1921-Μάρτιος 1922), αλλά και οι από το ΠΑΡΙΣΙ πολιτικές δραστηριότητες του αυτοεξόριστου ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ. Στο θέατρο των πολεμικών επιχειρήσεων αναφέρονται οι κινήσεις των μηνών Ιουνίου και Ιουλίου 1921, με την επιτυχή για τον ελληνικό στρατό κατάληψη στρατηγικών σημείων του ΕΣΚΙ ΣΕΧΙΡ, του ΑΦΙΟΝ ΚΑΡΑΧΙΣΑΡ και της ΚΙΟΥΤΑΧΕΙΑΣ και την απόφαση για την εκστρατεία στον ΣΑΓΓΑΡΙΟ (Αύγουστος 1921). Την περίοδο αυτή αναστέλλονται οι αγροτικές μεταρρυθμίσεις, εκδηλώνονται απεργίες και επαναφέρεται η πυρά των γραμμένων στη δημοτική σχολικών εγχειριδίων, ενώ ο Βασιλιάς ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ επισκέπτεται την ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ως «απόγονος» των ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΩΝ. Στο διεθνές πολιτικό σκηνικό, μεσουρανεί το Σύμφωνο Φιλίας που υπογράφεται μεταξύ ΤΟΥΡΚΙΑΣ και ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ (Μάρτιος 1921) και σκιάζει η ζοφερή κατάσταση στο εσωτερικό της ΡΩΣΙΑΣ που ακολουθεί την Οκτωβριανή Επανάσταση, που αναζωογονείται με το πολιτικό πρόγραμμα του ΛΕΝΙΝ (LENIN).

Πανόραμα του αιώνα - 13


ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ
Επεισόδιο:013
 
Η νικηφόρα προέλαση του ελληνικού στρατού στην ενδοχώρα της ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ κατά τη διετία 1919-1920, με τις ευλογίες των συμμαχικών δυνάμεων, δηλώνει αφενός τη συνέχιση του πολέμου και αφετέρου την υπερδιέγερση της τουρκικής οργής που εκδηλώνεται με έκτροπα. Η ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ μοιράζεται σε Έλληνες και Σέρβους με την υπογραφή της Συνθήκης του ΝΕΪΓΥ (27 Νοεμβρίου 1919), ενώ τη Διασυμμαχική Συνδιάσκεψη του ΣΑΝ ΡΕΜΟ (Απρίλιος 1920) θα απασχολήσει ο έλεγχος των πετρελαίων στην Ανατολή και η προέλαση των ελληνικών δυνάμεων στο εσωτερικό της ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ. Ό, τι προανακοινώνεται στο ΣΑΝ ΡΕΜΟ επικυρώνεται στη Συνθήκη των Σεβρών (28 Ιουλίου / 10 Αυγούστου 1920), με τα ελληνικά συμφέροντα να ικανοποιούνται μόνο σε ΣΜΥΡΝΗ και ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΘΡΑΚΗ και μόνο στα χαρτιά. Δύο μέρες μετά την υπογραφή της Συνθήκης των Σεβρών εκδηλώνεται απόπειρα δολοφονίας κατά του ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ, το πολιτικό σκηνικό αλλάζει με τον αιφνίδιο θάνατο του Βασιλιά ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ και τη θριαμβευτική επιστροφή του ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (6 Δεκεμβρίου 1920), μετά το σχετικό με την επάνοδό του δημοψήφισμα (22 Νοεμβρίου 1920), την ήττα του ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ στις εκλογές (Νοέμβριος 1920) προς έκπληξιν όλων, την αυτοεξορία του και την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον ΔΗΜΗΤΡΙΟ ΓΟΥΝΑΡΗ.


Σμύρνη - 2

Σμύρνη - 1

Ν. Κάσδαγλη, Σοροκάδα

Μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάλυση για το διήγημα "Σοροκάδα" του Ν. Κάσδαγλη προτείνει η φιλόλογος Κίκα Ολυμπίου στο ιστολόγιό της, που είναι προσβάσιμο σε όλους. Πατήστε εδώ για να μεταφερθείτε στη σελίδα όπου παρουσιάζεται ο συγγραφέας και στη συνέχεια αναλύεται το διήγημα.

Στα γυάλια με σοροκάδα

Δείτε τη θάλασσα κι ακούστε τη σοροκάδα. Φανταστείτε τις σκηνές που διαδραματίζονται στο διήγημα του Κάσδαγλη "Σοροκάδα", έχοντας στο μυαλό σας τις πιο πάνω οπτικές και ηχητικές εικόνες

Ενδεικτικές απαντήσεις ασκήσεων 3ωρου διαγωνίσματος ΚΙΕ

Λογοτεχνία: Καβάφης, Τσίρκας, Σεφέρης, Ελύτης  
Άγνωστο κείμενο: Μ. Βουτηράκη, Ο υπερκαταναλωτισμός βασική αιτία υποβάθμισης του περιβάλλοντος
Λογοτεχνία: Καβάφης,

Τσίρκας, Σεφέρης




Ενδεικτικές απαντήσεις ασκήσεων 3ωρου διαγωνίσματος Π&Π

Λογοτεχνία: Καβάφης, Σεφέρης, Ελύτης   Άγνωστο κείμενο: Μ. Βουτηράκη, Ο υπερκαταναλωτισμός βασική αιτία υποβάθμισης του περιβάλλοντος

Διαγωνισμός Δοκιμίου της Ελληνικής Πρεσβείας 2010-2011


Ο διαγωνισμός θα διεξαχθεί τη Δευτέρα 31 Ιανουαρίου 2011 (10.30 – 13.30)

Το θέμα θα κινηθεί πάνω στους άξονες που σας δόθηκαν με τη σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού. Η ανάπτυξη του θέματος πρέπει να στηριχθεί στο ακριβές θέμα που θα σας δοθεί τη μέρα του διαγωνισμού.


Γενικό Θέμα: Σεβασμός – Ευθύνη – Αλληλεγγύη στις σύγχρονες κοινωνίες της Ελλάδας και της Κύπρου

 

Διαγωνίσματα με τη μορφή των Παγκύπριων Εξετάσεων

Αναρτώνται πιο κάτω δύο γραπτά που έγιναν στο Λύκειο Απ. Πέτρου και Παύλου και στα Κρατικά Ινστιτούτα Επιμόρφωσης, με τη μορφή των Παγκύπριων Εξετάσεων.
Τα δύο γραπτά έχουν κοινό το Α, Β και Γ μέρος αλλά διαφορετικές ερωτήσεις στη λογοτεχνία. Σύντομα θα σας αναρτήσω και τις λύσεις, για να μπορέσετε να προχωρήσετε σε αυτοαξιολόγηση.

Διαγώνισμα με τη μορφή των Παγκύπριων Εξετάσεων - ΚΙΕ

Λογοτεχνία: Καβάφης, Τσίρκας, Σεφέρης, ΕλύτηςΆγνωστο κείμενο

Μ. Βουτηράκης, Ο υπερκαταναλωτισμός βασική αιτία υποβάθμισης του περιβάλλοντος


Διαγώνισμα με τη μορφή των Παγκύπριων Εξετάσεων

Άγνωστο κείμενο:Μ. Βουτηράκης, Ο υπερκαταναλωτισμός βασική αιτία υποβάθμισης του περιβάλλοντος.  
Λογοτεχνία: Καβάφης, Σεφέρης, Ελύτης

πνευματικα δικαιωματα

Εάν κάποιος συνάδελφος επιθυμεί να χρησιμοποιήσει αυτούσιο ή μέρος του υλικού που παρατίθεται σε αυτό το ιστολόγιο, παρακαλώ να με ενημερώσει στέλλοντας μήνυμα στο ηλεκτρονικό μου ταχυδρομείο. (valentina.saltet@gmail.com).

Θεωρώ αυτονόητο ότι ο σεβασμός προς την επιστήμη της Φιλολογίας και η επαγγελματική μας αξιοπρέπεια, δεν επιτρέπουν την οικειοποίηση της πνευματικής εργασία οποιουδήποτε χωρίς να αναφέρεται η ταυτότητα του συγγραφέα και η προέλευση του υλικού.

Παρακαλώ να μην χρησιμοποιείται το αναρτημένο υλικό από φροντιστήρια.

Νοείται ότι το υλικό που έχει παραχθεί από τους συμβούλους Φιλολόγους στο ΥΠΠ μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελεύερα από όλους.

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Αναγνώστες