Κ.Π. Καβάφη, Aλεξανδρινοί Βασιλείς

Γραμμένο το 1912, το ποίημα πρωτοδημοσιεύτηκε στην Αλεξάνδρεια στο περιοδικό Νέα Ζωή. Ανήκει στον κύκλο των Αλεξανδρινών ποιημάτων του Καβάφη. Μπορεί να ενταχθεί στα «ιστοριογενή» ποιήματα του Καβάφη, στα οποία δηλώνεται άμεσα ή έμμεσα το ιστορικό υλικό πάνω στο οποίο στηρίζονται.

Διαγώνισμα Λογοτεχνίας Απρίλη 2015 : Πιερίδης, Ιωάννου, Αναγνωστάκης, Σινόπουλος, Μηχανικός

Λανίτειο Λύκειο

Διαγώνισμα στη Λογοτεχνία 

Διαγώνισμα Λογοτεχνίας Γενάρης 2015: Ελύτης, Τσίρκας

Διαγώνισμα στα Νέα Ελληνικά Γ΄ Λυκείου: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Α΄ Τετράμηνο: 13/01/2015      Τμήμα: Γ1   Διδάσκουσα: Βαλεντίνα Σαλτέ, Φιλόλογος Β.Δ.

---

ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΤΕ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΡΑΠΤΟΥ

Σύνολο μονάδων γραπτού: 30

36 ερωτήσεις σύγκρισης κειμένων λογοτεχνίας

Σημεία σύγκρισης κειμένων λογοτεχνίας – ενδεικτικές ερωτήσεις

Ερωτήσης σύγκρισης κειμένων

Κείμενα:

Πεζά: Αριάγνη, Πορτοκαλόκηπος, +13-12-43

Ποιητικά: Σαλαμίνα της Κύπρος, Η πόλις, Απολείπειν ο θεός Αντώνιον, Άξιον εστί, (άσμα δ, ψαλμός Β) Ονήσιλος, Αποχαιρετισμός, Στα στέφανα της κόρης του

Ερωτήσεις: Β. Σαλτέ

Διαγώνισμα στη Λογοτεχνία: Μάρτης 2014

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ – ΛΕΜΕΣΟΣ

ΓΡΑΠΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ: Λογοτεχνία

Καθηγήτρια: Βαλεντίνα Σαλτέ        Τμήμα: Γ4      Ημερομηνία: 20/3/2014

---

ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΤΕ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΡΑΠΤΟΥ

Σύνολο μονάδων ερωτήσεων λογοτεχνίας: 30

 Κείμενα: Αποχαιρετισμός, Καιόμενος, +13-12-43, Πορτοκαλόκηπος

Λύσεις διαγωνίσματος λογοτεχνίας - Οκτώβριος 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ – ΛΕΜΕΣΟΣ

ΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ: Λογοτεχνία

Καθηγήτρια: Βαλεντίνα Σαλτέ    Τμήμα: Γ4        Ημερομηνία: 28/10/2012

Καβάφης - Σεφέρης

Διαγώνισμα Λογοτεχνίας Οκτώβριος 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ – ΛΕΜΕΣΟΣ

Διαγώνισμα στα Νέα Ελληνικά Γ΄ Λυκείου: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Α΄ Τετράμηνο – 18/10/2013 Τμήμα: Γ4 Καθηγήτρια: Βαλεντίνα Σαλτέ

Καβάφης - Σεφέρης

Κώστα Μόντη: «Της εισβολής» και «Έλληνες ποιητές»

Θεματολογία της ποίησης του Κώστα Μόντη

Επίκεντρο της ποίησής του είναι η ίδια η ζωή, είτε μέσα από τα προσωπικά του βιώματα, είτε μέσα από την κυπριακή ιστορική πραγματικότητα, κυρίως του 2ου μισού του 20ου αιώνα (Αγγλοκρατία, αγώνας του 55-59, γεγονότα του 1974)

Γιώργου Σεφέρη, Σαλαμίνα της Κύπρος, ερωτήσεις

1.         Με ποιες ιστορικές περιπέτειες της ανθρωπότητας, του Ελληνισμού, και ιδιαίτερα της Κύπρου, συνδέεται το ποίημα.

2.         Να εντοπίσετε και να εξηγήσετε τα στοιχεία της ύβρεως, της νέμεσης και της κάθαρσης / το σχήμα «ύβρις – τήσις – κάθαρση» στο ποίημα.

3.         Να εντοπίσετε και να εξηγήσετε το στοιχείο της «Άτης» στο ποίημα.

4.         Ποια στάση υποδηλώνεται απέναντί στους «φίλους του άλλου πολέμου» στο ποίημα; Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας με αναφορές σε στίχους του ποιήματος.

5.         Ποια είναι η σχέση της προμετωπίδας με το ποίημα; Εξηγήστε.            ή

Γιατί, κατά την άποψή σας, ο Σεφέρης αναφέρεται στους Πέρσες, σε ένα ποίημα που γράφει κατά την πρώτη επίσκεψή του στην Κύπρο;

6.         Να σχολιάσετε τον τίτλο «Σαλαμίνα της Κύπρος», συνδέοντάς τον με το περιεχόμενο του ποιήματος.

7.         Να εντοπίσετε τις ποιητικές ενσωματώσεις / τις διακειμενικές αναφορές και να σχολιάσετε το ρόλο τους στο ποίημα.

8.         Να εντοπίσετε δύο δισημίες και να τις σχολιάσετε.

9.         Το ποίημα μας μεταφέρει συνειρμικά στο ιστορικό - πολιτισμικό παρελθόν της Κύπρου. Τεκμηριώστε.

10.     Να εντοπίσετε τις αναφορές στην ελληνική επανάσταση και να εξηγήσετε το ρόλο τους.

11.     Να δώσετε δύο τεχνικές που χρησιμοποιεί ο Σεφέρης στο ποίημα και να τις εξηγήσετε.

12.     Στο ποίημα «Σαλαμίνα της Κύπρος» ο Σεφέρης προμηνύει την απόδοση δικαιοσύνης στην Κύπρο. Να τεκμηριώσετε την πιο πάνω θέση και να αναφέρετε τις πηγές της αισιοδοξίας του.

13.     Να σχολιάσετε τις δύο αντιθετικές φωνές που διαλέγονται στο ποίημα.
(- Τώρα καλύτερα να λησμονήσουμε… και - Ναι, όμως…)

14.     «Στο ποίημα συνυπάρχουν στοιχεία της χριστιανικής και της αρχαίας ελληνικής θρησκείας, τα οποία οδηγούν από κοινού σε μια αισιόδοξη προοπτική.» Τεκμηριώστε.

Κ.Π. Καβάφη, Πάρθεν και Ο. Ελύτη, Άξιον Εστί

Οδ. Ελύτη, άσμα δ΄

[...]

Πάρθηκεν από μάγους το σώμα του Μαγιού

[...]

Ερωτήσεις στο Άξιον Εστί του Οδυσσέα Ελύτη

Οδυσσέα Ελύτη, Άξιον Εστί

-        Σε ποια ιστορικά γεγονότα παραπέμπει η όλη ποιητική αφήγηση; ή

-        Ποιο είναι το ιστορικό υπόβαθρο της ποιητικής σύνθεσης;

Ο Γιώργος Σεφέρης διαβάζει : Τελευταίος Σταθμός

Ερωτήσεις στα ποιήματα του Καβάφη

Κ. Π. Καβάφη, Η πόλις

1.     Σε ποια συναισθηματική κατάσταση βρίσκεται ο ήρωας του ποιήματος και γιατί; Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με λέξεις ή φράσεις από το ποίημα.

2.     Ποιο είναι το κυρίαρχο κλίμα του ποιήματος και με ποιες λέξεις/φράσεις υποβάλλεται;

3.     Γιατί είναι ανέφικτη η φυγή σύμφωνα με τον ποιητή; Σχολιάστε.

4.     Να εντοπίσετε και να γράψετε τους στίχους όπου φαίνεται ότι ο ήρωας ανγνωρίζει την προσωπική ευθύνη του γι’ αυτά που του συμβαίνουν. Χαρακτηρίστε το ήθος του ήρωα, σε σχέση με την αποδοχή των ευθυνών του.

5.     Να αναφέρετε δύο τεχνικές που χρησιμοποιεί ο Καβάφης στο πιο πάνω ποίημα και να εξηγήσετε με συντομία τη χρήση τους.

6.     «Ο ήρωας του ποιήματος διακρίνεται για την αξιοπρέπειά του.» Εξηγήστε.

7.     Τι συμβολίζει «η πόλις» στο ομώνυμο ποίημα του Καβάφη; Εξηγήστε.

8.     Να σχολιάσετε το ρόλο των επαναλήψεων στο ποίημα.

9.     Πώς διαγράφεται η σχέση του ανθρώπου με τον περιβάλλοντα χώρο στο ποίημα;

10.  Το ποίημα «Η πόλις», αν και παρουσιάζει έναν «αντιήρωα», μπορεί να θεωρηθεί διδακτικό. Να στηρίξετε αυτήν την άποψη.

---

Κ. Π. Καβάφη, Απολείπειν ο θεός Αντώνιον

1.         Με ποιο τρόπο καλείται ο Αντώνιος να αντιμετωπίσει τη συμφορά;

ή

1.         Ποια στάση ζωής υποδεικνύει ο ποιητής στο πιο πάνω ποίημα;

Τεκμηριώστε την απάντησή σας με αναφορά σε συγκεκριμένες φράσεις του ποιήματος.

2.         Να σχολιάσετε τη χρήση της προστακτικής (προτροπή – αποτροπή) στα ρήματα του ποιήματος.

ή

2.      Με ποιους εκφραστικούς τρόπους δημιουργείται διδακτικός τόνος στο ποίημα;

3.         Η θεατρικότητα και η χρήση των συμβόλων είναι χαρακτηριστικά της ποίησης του Καβάφη. Από το πιο πάνω ποίημα να εντοπίσετε και να γράψετε ένα παράδειγμα για κάθε ένα από αυτά τα χαρακτηριστικά δικαιολογώντας την απάντησή σας.

4.         Τι συμβολίζουν: ο «θίασος» που φεύγει, η «Αλεξάνδρεια», ο «Αντώνιος»;

5.         Να εντοπίσετε ένα χαρακτηριστικό περιεχομένο κι ένα μορφής της ποίησης του Καβάφη στο «Απολείπειν ο θεός Αντώνιον», τεκμηριώνοντας την απάντησή σας με στοιχεία από το ποίημα.

6.         Να σχολιάσετε το ρόλο των επαναλήψεων στο ποίημα.

7.         Σχολιάστε τη σημασία και τη λειτουργία του «σαν» στους στίχους 1 και 7, 12, 13

8.         Να σχολιάσετε την αλλαγή στο ρήμα από το στίχο:
Αποχαιρέτα την την Αλεξάνδρεια που φεύγει

στο στίχο
Αποχαιρέτα την την Αλεξάνδρεια που χάνεις.

Να εξηγήσετε τον τρόπο με τον οποίο προβάλλεται η σημασία της αξιοπρέπειας σε κάθε ένα από τα πιο πάνω ποιήματα.

Να επισημάνετε τις διαφορετικές εκδοχές πόλεων στα δύο ποιήματα.

Οδυσσέα Ελύτη, Άξιον Εστί, Τα Πάθη, Ψαλμός Β

Στον Ψαλμό Β ο Ελύτης, με περηφάνεια, αγάπη και συναίσθηση του χρέους, δηλώνει την ελληνική του ιθαγένεια και την ιθαγένεια της ελληνικής γλώσσας, μαζί και την ακλόνητη πίστη του στο αδιαίρετο και αδιάσπαστο χαρακτήρα της που διαφαίνεται μέσα από τη διαχρονική εξελικτική της πορεία. Μια γλώσσα με μακραίωνη ιστορία – προφορική και γραπτή – που «ξεκινά ποιητικά από τον Όμηρο και χαρίζει τη μουσική των λέξεων σαν φωνές θαλάσσιων πλασμάτων που ριζώνουν στην ψυχή του ως πρώτη ποιητική ύλη ανεπεξέργαστη». Μια γλώσσα συνεχής και αδιάσπαστη, που στην εξελικτική της πορεία πέρασε από τρεις φάσεις (συνδεδεμένες, βεβαίως, με την ιστορία των Ελλήνων) - την αρχαία, τη βυζαντινή και τη νεότερη – και στην οποία αποδόθηκαν τα κορυφαία έργα του ελληνικού πνεύματος: τα ομηρικά έπη, η βυζαντινή υμνογραφία, ο Ύμνος εις την Ελευθερία, λειτουργούν ως σηματοδότες ολόκληρης της πνευματικής κληρονομιάς του Ελληνισμού στη διαχρονική παρουσία του στον κόσμο και χαρακτηρίζουν το καθένα μια ολόκληρη εποχή μαζί και μια μορφή της ελληνικής γλώσσας.

Οδυσσέα Ελύτη, Άξιον Εστί

Το έργο εκδόθηκε το 1959. Ο τίτλος του παραπέμπει στη χριστιανική παράδοση καθώς και στη θεία λειτουργία. Το ίδιο και η δομή του και σε πολλά σημεία ο λόγος, η γλώσσα του. Το λεξιλόγιο του περιλαμβάνει λέξεις, τρόπους συντακτικούς και ρυθμούς από όλες τις περιόδους της Ελληνικής γλώσσας, από την Παλαιά Διαθήκη, τη Βυζαντινή υμνογραφία, τα δημοτικά τραγούδια, τα λαϊκά μεσαιωνικά παραμύθια, τον Ερωτόκριτο, το Μακρυγιάννη, το Σολωμό, τον Κάλβο τον Παλαμά, το Σικελιανό, τον Παπαδιαμάντη. Επιπλέον, ο Ελύτης δημιουργεί νεολογισμούς, καθώς χρησιμοποιεί τις λέξεις σαν ζωγράφης ή γλύπτης ή σαν μουσικός, πλάθοντας και μορφοποιώντας τις σαν να ήταν χρώματα ή ύλη ή ήχοι παρμένοι από τη φύση ή την παράδοση. Την πίστη του στη διαχρονική δύναμη της γλώσσας και στη σχέση της με την ελληνική φύση, την ιστορία και την παράδοση, τη δηλώνει ξεκάθαρα ο ποιητής στον Ψαλμό Β από τα Πάθη.

Η όλη ποιητική σύνθεση αποτελείται από τρεις ενότητες, οι οποίες έχουν αυτοτέλεια αλλά και σύνδεση μεταξύ τους, υποδηλώνοντας την ενότητα της ζωής:

1.    Η Γένεσις: Αποτελείται από 7 ύμνους που περιγράφουν ποιητικά τη δημιουργία του κόσμου, αλλά και του ελληνικού χώρου και του ίδιου του ποιητή. Έτσι κόσμος και άτομο είναι αλληλένδετα και ο ποιητής ταυτίζεται με το έθνος του.

2.    Τα Πάθη: Ταυτίζοντας το άτομο με το σύνολο, ο ποιητής εκφράζει την εποποιία του ελληνικού λαού κατά τον Β΄Παγκόσμιο πόλεμο, αρχίζοντας από το μέτωπο της Αλβανίας, τη νίκη κατά των Ιταλών, την επίθεση των Γερμανών, την Κατοχή, την αντίσταση μέχρι την Απελευθέρωση. Τα Πάθη χωρίζονται σε τρεις ενότητες με τους τίτλους:

α) Η συνείδηση μέσα στην παράδοση

β) Η συνείδηση μέσα στον κίνδυνο

γ) Η συνείδηση μέσα στην υπέρβαση του κινδύνου

Αποτελούνται από 18 Ψαλμούς, 12 Άσματα ή Ωδές και 6 Αναγνώσματα, τα οποία ακολουθούν σταθερή δομή ως προς τη σειρά τους  σε όλες τις ενότητες: ΨΨΩΑΩΨΨΩΑΩΨΨ

-       Τα Αναγνώσματα είναι πεζά και αποτελούν ιστορικές αφηγήσεις με έντονο το επικό στοιχείο.

-       Οι Ψαλμοί εκφράζουν κυρίως το ατομικό εγώ, ενώ με λυρικές αξομολογήσεις ταυτίζουν το πάθος της προσωπικής περιπέτειας με το πάθος του έθνους, τόσο στον πόλεμο, όσο και στα καθημερινά εναγώνια βιώματα. Αριθμούνται με κεφαλαία γράμματα.

-       Οι Ωδές αποτελούν καθολικές εκφράσεις, καθώς θυμίζουν τα χορικά άσματα. Αριθμούνται με μικρά γράμματα.

3.    Δοξαστικό. Δοξαστικό παραλλήρημα που υμνεί την αιώνια Ελλάδα.

Παρασκήνιο: Γιώργος Σεφέρης - Οδυσσέας Ελύτης, Δύο νόμπελ στην ελληνική ποίηση

Δείτε στην εκπομπή "Παρασκήνιο" της ΕΡΤ (Γενάρης του 1999), ένα αφιέρωμα στους νομπελίστες ποιητές Γιώργο Σεφέρη και Οδυσσέα Ελύτη, το οποίο περιλαμβάνει αναλύσεις της ποιητικής φυσιογνωμίας του καθενός από Ακαδημαϊκούς - μελετητές του έργου τους

Γιώργου Σεφέρη: Ημερολόγιο Καταστρώματος Γ

Δείτε τα πέντε επεισόδια της σειράς "Ημερολόγιο Καταστρώματος Γ" που παρουσιάστηκαν στην ΝΕΤ, πατώντας πιο κάτω στο αντίστοιχο επεισόδιο :

1. Επεισόδιο πρώτο 
2. Επεισόδιο δεύτερο
3. Επεισόδιο τρίτο
4. Επεισόδιο τέταρτο
5. Επεισόδιο πέμπτο

Εποχές και συγγραφείς : Γιώργος Σεφέρης

Δείτε στη σειρά "Εποχές και συγγραφείς" της ΕΡΤ το αφιέρωμα στο Γιώργο Σεφέρη.
Η σχέση του Σεφέρη με τις πολιτικές εξελίξεις στην Κύπρο στο Κεφάλαιο 12
00:18:28:00 - 00:24:21:24.

Ο Σεφέρης του Φρέντυ Γερμανού

Δείτε από το ψηφιακό αρχείο της ΕΡΤ την εκπομπή του Φρέντυ Γερμανού - αφιέρωμα στο Γιώργο Σεφέρη, από τις "Εκπομπές που αγάπησα".
Πατήστε εδώ για να προβληθεί