Διαγώνισμα ΕΕ Νοέμβριος 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ – ΛΕΜΕΣΟΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ: Έκφραση – Έκθεση

Καθηγήτρια: Βαλεντίνα Σαλτέ        Τμήμα: Γ4      Ημερομηνία: 1/11/2012

Κείμενο:

Γ. Μπαμπινιώτη, «Εις εαυτόν» : περί κρίσης και κρίσεων, Το ΒΗΜΑ, Νέες Εποχές 11/07/2010

Διαγώνισμα Λογοτεχνίας Οκτώβριος 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΠΕΤΡΟΥ ΚΑΙ ΠΑΥΛΟΥ – ΛΕΜΕΣΟΣ

Διαγώνισμα στα Νέα Ελληνικά Γ΄ Λυκείου: ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Α΄ Τετράμηνο – 18/10/2013 Τμήμα: Γ4 Καθηγήτρια: Βαλεντίνα Σαλτέ

Καβάφης - Σεφέρης

L'Histoire à la carte : Cartes et histoire de l’Europe au XIXe siècle, du Congrès de Vienne 1815 au Printemps des peuples 1848

Για το μάθημα της Ιστορίας (Κεφάλαιο Α1: Συνέδριο της Βιέννης), αξίζει να περιηγηθείτε στον πιο κάτω "ζωντανό" χάρτη. Η αφήγηση είναι στα γαλλικά, αλλά με λίγη προσπάθεια μπορείτε να καταλάβετε, αν παρακολουθείτε απλώς τις ονομασίες των χωρών όπως αναγράφονται σταδιακά.

L'Histoire à la carte : Cartes et histoire de l’Europe au XIXe siècle, du Congrès de Vienne 1815 au Printemps des peuples 1848

Οικονομική κρίση - καταναλωτισμός, λύσεις διαγωνίσματος

Το τέλος του "ελληνικού ονείρου"

Απαντήσεις γραπτής εξέτασης στα Νέα Ελληνικά Γ΄Λυκείου – 5 Ιανουαρίου 2011:

Ασκήσεις και ενδεικτικές απαντήσεις: Βαλεντίνα Σαλτέ, Φιλόλογος

Οικονομική κρίση και καταναλωτισμός

ΓΡΑΠΤΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Άγνωστο: Το τέλος του «ελληνικού ονείρου»

Η οικονομική κρίση μπορεί να είναι το αυριανό θέμα της έκθεσης;

Επειδή το πιο πάνω ερώτημα βασανίζει πολλούς που με παίρνουν τηλέφωνο από χτες, κι επειδή προφανώς κάποια φροντιστήρια το έχουν "σίγουρο θέμα", εξηγώ τι πιστεύω για το θέμα, χωρίς να δεσμεύομαι φυσικά, γιατί ΚΑΝΕΝΑΣ δεν ξέρει το θέμα εκτός από τους θεματοθέτες που βρίσκονται αυτή τη στιγμή κλειδωμένοι και χωρίς επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Όλοι οι υπόλοιποι θα το δούμε αύριο το πρωί.

Η οικονομική κρίση είναι κύριο χαρακτηριστικό της εποχής μας. Άρα είτε το ζητήσουν είτε όχι, μπορείτε να την αναφέρετε στα δεδομένα της εποχής μας, αναλόγως φυσικά του θέματος.
Γράφετε έκθεση στα Νέα Ελληνικά και όχι εξετάσεις Πολιτικής Οικονομίας ή Οικονομικά στο Πανεπιστήμιο. Άρα δεν είναι δυνατόν να σας ζητήσουν ανάλυση της οικονομικής κρίσης. Δεν είστε γνώστες, ούτε του τραπεζικού συστήματος, ούτε του πώς λειτουργεί η οικονομία. Έχετε, όμως, αναλύσει πώς οι οικονομικές συνθήκες επιδρούν στην κοινωνία και στον άνθρωπο; Αν, ναι, πώς αυτό συνδέεται με τους θεματικούς μας κύκλους;

Αυτοαναφορικότητα στη λογοτεχνία

Ερώτηση μιας μαθήτριας: τι είναι η αυτοαναφορικότητα;

Απάντηση στα γρήγορα:
Πρόκειται για την αναφορά του λογοτέχνη στην τεχνική του, στα εκφραστικά του μέσα ή στις ιδέες του ή στον εαυτό του ως λογοτέχνη, ως πνευματικό άνθρωπο, η οποία γίνεται μέσα στο λογοτεχνικό κείμενο. Η αυτοαναφορικότητα ως τεχνική συνδέεται φυσικά με την πρόθεση του συγγραφέα να πει αυτά που έχει να πει με το συγκεκριμένο τρόπο, άρα και με το περιεχόμενο. Δηλαδή:

Όταν ο Μόντης λέει "αντισταθμίζει που γράφουμε Ελληνικά" δηλώνει (με περηφάνεια μάλιστα) την ελληνική του ιθαγένεια, άρα "αναφέρεται" σε ένα στοιχείο της ποιητικής του γλώσσας: την ελληνικότητα. Με άλλα λόγια, αναφέρεται στα εκφραστικά του μέσα που δεν είναι άλλα από αυτά που του χαρίζει η ελληνική γλώσσα. 

Όταν ο Σεφέρης λέει "τώρα καλύτερα να λησμονήσουμε..." συνομιλεί με τον εαυτό του, και δηλώνει πως ίσως θα ήταν καλύτερα να μην γράφει πια γι αυτό το θέμα. Άρα αναφέρεται στην ουσία της τέχνης του. Στη συνέχεια, η άλλη φωνή μέσα του λέει "όμως....". Αυτή η συνομιλία με τον εαυτό του για την τέχνη του είναι στοιχείο αυτοαναφορικότητας.

Όταν ο Αναγνωστάκης λέει "στον παλιό δρόμο που λέγαμε", αναφέρεται στην οδό Αιγύπτου, την οποία προανέφερε και σε αυτό το ποίημα και στο ποίημα "πόλεμος", υπονοώντας την αντίθεση ανάμεσα στο τι ήταν τότε και τι είναι πια αυτός ο δρόμος. (Ο δρόμος της αντίστασης κατάντησε δρόμος συναλλαγής.) Άρα στο σημείο αυτό, με ένα αυτοααφορικό σχόλιο, ο ποιητής καλεί τον αναγνώστη να κατανοήσει τον υπαινικτικό του λόγο, να ανακαλύψει το κρυμμένο κείμενο, να αντιληφθεί την αντίθεση.

 Όταν ο αφηγητής στο διήγημα του Ιωάννου λέει "τι άραγε να έγινε εκεί σε μας αυτή τη μέρα", υπαινίσσεται τη διαφορετική στάση που τήρησε εκείνος και όσοι βρίσκονταν σε παρόμοια κατάσταση από αυτούς που βίωσαν τόσο δραματικά τη γερμανική κατοχή. Αναλόγως και όταν εξομολογείται τα συναισθήματά του. Εδώ, όμως, βλέπω περισσότερο το "αυτοσχόλιο" ως ορθή απάντηση παρά την αυτοαναφορικότητα. Με τον εξομολογητικό τόνο ο Ιωάννου σχολιάζει κυρίως τη στάση του απέναντι στα γεγονότα, και όχι τη γραφή του. Πού υπάρχει στοιχείο αυτοαναφορικότητας; Όταν δηλώνει πως θα ψάξει "στο ημερολόγιο που κρατούσε τότε". Άρα δηλώνει την τεχνική της ημερολογιακής καταγραφής - η οποία ουσιαστικά αποτελεί και τη βάση του συγκεκριμένου διηγήματα σε εξομολογητικό τόνο.

Ουσιαστικά και η αυτοαναφορικότητα και το αυτοσχόλιο μπορεί να είναι έκδηλα σε  κείμενα που ο συγγραφέας ταυτίζεται με τον αφηγητή. Εάν διαπιστώσετε πρωτοπρόσωπη αφήγηση,  ψάξτε για στοιχεία όπου ο αφηγητής αναφέρεται στην τεχνική και στα εκφραστικά του μέσα. Αυτή είναι η αυτοαναφορικότητα. Αν βρείτε αναφορά στο ήθος, στη συμπεριφορά, δείτε το περισσότερο ως αυτοσχόλιο.

Αν δεν είστε βέβαιοι, μην επιχειρήσετε να αναφέρετε αυτή την τεχνική. Υπάρχουν τόσες άλλες πολύ ευκολότερες να τεκμηριωθούν μέσα από τα αποσπάσματα που θα σας δώσουν.